Khi tham gia hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán, nhà đầu tư sẽ được hưởng các quyền lợi gắn với chứng khoán đang nắm giữ, như quyền tham dự đại hội đồng cổ đông của công ty đại chúng, đại hội nhà đầu tư quỹ đầu tư chứng khoán; nhận cổ tức, thưởng cổ phiếu, quyền mua chứng khoán phát hành cho cổ đông hiện hữu, nhà đầu tư hiện hữu, nhận lãi, gốc trái phiếu… Với đặc tính hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán là hoạt động giao dịch mua - bán, chuyển nhượng thực hiện liên tục, dẫn đến danh sách chủ sở hữu chứng khoán biến động theo và tổ chức phát hành không kiểm soát thường xuyên danh sách người sở hữu chứng khoán. Do vậy, để thực hiện các quyết định liên quan tới quyền của người sở hữu chứng khoán, tổ chức có chứng khoán đăng ký tại Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam (gọi tắt VSDC) (gồm chứng khoán niêm yết/ đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán) cần phải xác định trước thời gian thực hiện quyền và danh sách nhà đầu tư được hưởng quyền gắn với việc sở hữu chứng khoán.

Về phía nhà đầu tư, để chủ động trong đầu tư (tiếp tục nắm giữ để thực hiện các quyền hoặc giảm/ tăng tỷ trọng nắm giữ hoặc mua mới để hưởng quyền…) phù hợp với mục tiêu, chiến lược đầu tư đã đề ra, tránh việc có thể bỏ lỡ quyền lợi hoặc đưa ra quyết định mua, bán không phù hợp, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân cần lưu ý và hiểu các quy định liên quan tới mốc thời gian để có thể thực hiện quyền lợi trên. Cụ thể như sau:

- Ngày đăng ký cuối cùng thực hiện quyền cho người sở hữu chứng khoán (gọi tắt là ngày đăng ký cuối cùng), Là ngày được xác định chỉ những người sở hữu chứng khoán tại ngày đó mới được nhận các quyền phát sinh liên quan đến chứng khoán thực hiện quyền.

  Danh sách người sở hữu chứng khoán tại ngày đăng ký cuối cùng được lập bởi VSDC. Đồng thời, trên cơ sở danh sách này, VSDC tính toán và phân bổ quyền cho người sở hữu chứng khoán tỷ lệ thực hiện theo thông báo của TCĐKCK.

- Ngày giao dịch không hưởng quyền, là ngày chốt và xác định danh sách cổ đông hợp lệ đang nắm giữ cổ phiếu, qua đó xác nhận ai sẽ là người được nhận các quyền lợi từ doanh nghiệp, tổ chức có chứng khoán đăng ký tại VSDC.

Ngày giao dịch không hưởng quyền là ngày làm việc liền trước ngày đăng ký cuối cùng thực hiên quyền cho người sở hữu chứng khoán (ví dụ: ngày đăng ý cuối cùng là ngày 6/5/2026 thì ngày giao dịch không hưởng quyền là ngày 5/5/2026). Theo đó, nếu nhà đầu tư đã mua và nắm giữ cổ phiếu trước ngày giao dịch không hưởng quyền, nhà đầu tư vẫn sẽ được hưởng các quyền có liên quan và tên của nhà đầu tư sẽ có trong danh sách được hưởng quyền tại ngày đăng ký cuối cùng.

Một số lưu ý nhà đầu tư cần nắm rõ, ngày giao dịch không hưởng quyền và ngày đăng ký cuối cùng được tính theo ngày giao dịch, không bao gồm ngày lễ, ngày nghỉ). Nhà đầu tư mua chứng khoán tại ngày giao dịch không hưởng quyền sẽ không được hưởng quyền phát sinh từ chứng khoán đó. Ngược lại nếu bán chứng khoán tại ngày này, nhà đầu tư vẫn được hưởng quyền có được từ chứng khoán này. Đối với cổ phiếu đang giao dịch trên Sở giao dịch chứng khoán, giá tham chiếu của cổ phiếu tại ngày giao dịch không hưởng quyền sẽ tự động điều chỉnh giảm tương ứng với giá trị cổ tức hoặc tỷ lệ quyền được chia (trừ một số trường hợp đặc biệt quy định tại Quy chế của Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam). Điều này có thể ảnh hưởng tới việc đảm bảo duy trì tỷ lệ ký quỹ an toàn, mất lợi thế về giá khi bán chứng khoán hiện có do tổng giá trị tài sản ròng của nhà đầu tư sẽ bị giảm tạm thời

 Nhà đầu tư có thể tiếp cận các thông tin về ngày đăng ký cuối cùng, hay ngày giao dịch không hưởng quyền như thế nào?

Theo quy định pháp luật chứng khoán, Quy chế của Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và Quy chế của VSDC.

Nhà đầu tư tiếp cận các thông tin về ngày giao dịch không hưởng quyền, ngày đăng ký cuối cùng tại  Trang thông tin điện tử (website) của tổ chức là đối tượng công bố thông tin; Hệ thống công bố thông tin của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước; trang thông tin điện tử của Sở giao dịch chứng khoán Sở giao dịch chứng khoán, nơi chứng khoán được niêm yết, giao dịch, phương tiện công bố thông tin khác theo Quy chế của Sở giao dịch chứng khoán; trang thông tin điện tử của VSDC. Ngoài ra, nhà đầu tư sở hữu chứng khoán đã lưu ký sẽ được thành viên lưu ký nơi nhà đầu tư mở tài khoản lưu ký thông báo đầy đủ, chính xác nội dung thông báo về ngày đăng ký cuối cùng thực hiện quyền đối với chứng khoán đó.

Để biết thêm chi tiết, nhà đầu tư có thể tham khảo quy định tại Thông tư 96/2020/TT-BTC ngày 16/11/2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán và các văn bản sửa đổi, bổ sung một số điều Thông tư 96/2020/TT-BTC; Thông tư số 98/2020/TT-BTC ngày 16/11/2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn hoạt động và quản lý quỹ đầu tư chứng khoán và văn bản sửa đổi, bổ sung một số điều Thông tư 98/2020/TT-BTC; Quy chế về thực hiện quyền cho người sở hữu chứng khoán tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định số 38/QĐ-HĐTV  ngày 29/4/2025 của Tổng công ty lưu ký và bù trù chứng khoán Việt Nam; Quy chế Niêm yết và giao dịch chứng khoán niêm yết ban hành kèm theo Quyết định số 22/QĐ-HĐTV  ngày 16/3/2026, Quy chế Đăng ký và Quản lý giao dịch chứng khoán chưa niêm yết  ban hành kèm theo Quyết định số 23/QĐ-HĐTV  ngày 18/3/2026  của Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam; các văn bản khác có liên quan.